Co to jest GHP? Przewodnik po najlepszych praktykach
W branżach, w których higiena i bezpieczeństwo mają bezpośredni wpływ na zdrowie konsumentów, wdrożenie zasad Dobrych Praktyk Higienicznych (GHP) nie jest jedynie zaleceniem, lecz obowiązkiem prawnym. GHP stanowi podstawę budowania systemów zarządzania bezpieczeństwem żywności – takich jak HACCP czy ISO 22000 – i pozwala utrzymać wysoki poziom czystości oraz bezpieczeństwa na każdym etapie procesu produkcyjnego.
GHP – Co to znaczy?
GHP, czyli Dobra Praktyka Higieniczna (ang. Good Hygienic Practice), to zbiór podstawowych zasad i działań zapewniających bezpieczeństwo żywności na każdym etapie produkcji. Obejmuje ona rygorystyczne wytyczne dotyczące czystości pomieszczeń, higieny osobistej pracowników oraz dbałości o stan techniczny maszyn. Wdrożenie tych procedur jest obowiązkowym fundamentem dla każdego przedsiębiorstwa działającego w branży spożywczej, od małych punktów gastronomicznych po wielkie fabryki.
W jakich branżach należy wdrożyć zasady GHP?
Zasady GHP są wymagane wszędzie tam, gdzie żywność jest produkowana, przetwarzana, pakowana, magazynowana lub sprzedawana. Oznacza to, że obowiązek ich przestrzegania spoczywa na szerokim gronie przedsiębiorstw, w tym między innymi:
- zakładach przetwórstwa spożywczego,
- piekarniach, cukierniach i masarniach,
- restauracjach, barach i punktach gastronomicznych,
- hurtowniach oraz sklepach spożywczych,
- firmach zajmujących się transportem i dystrybucją żywności,
- gospodarstwach rolnych produkujących żywność pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego,
- samochodach do transportu żywności
Wdrożenie GHP jest również istotne w innych branżach – np. kosmetycznej czy farmaceutycznej – tam, gdzie czystość i higiena procesów mają wpływ na jakość i bezpieczeństwo końcowego produktu.
Zasady GHP
Zasady GHP obejmują szeroki zakres zagadnień związanych z utrzymaniem higieny w miejscu pracy. Ich celem jest zapewnienie, że produkty wytwarzane, przetwarzane i przechowywane w danym zakładzie są bezpieczne dla konsumenta. Do najważniejszych elementów GHP należą:
1. Higiena personelu
Pracownicy mają bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo żywności – dlatego tak ważne jest:
- regularne szkolenie z zasad higieny osobistej,
- noszenie czystej odzieży roboczej, nakryć głowy i rękawic,
- przestrzeganie zakazu spożywania posiłków czy palenia w miejscach produkcji,
- utrzymanie czystości dłoni i unikanie kontaktu z produktami w przypadku choroby.
2. Czystość pomieszczeń i wyposażenia
Zakład produkcyjny musi być odpowiednio zaprojektowany, utrzymany i regularnie czyszczony. Plan higieniczny obejmuje:
- mycie i dezynfekcję powierzchni roboczych oraz urządzeń,
- zapobieganie zanieczyszczeniom krzyżowym,
- skuteczne usuwanie odpadów i resztek produkcyjnych.
3. Kontrola wody i środków czystości
Woda stosowana w procesach technologicznych musi spełniać wymagania sanitarne. Z kolei środki czyszczące i dezynfekujące powinny być odpowiednio dobrane, stosowane i przechowywane w sposób bezpieczny.
4. Zabezpieczenie przed szkodnikami
Każdy zakład ma obowiązek prowadzenia systematycznej kontroli obecności szkodników oraz wdrożenia programu Deratyzacji, Dezynsekcji i Dezynfekcji (DDD).
5. Warunki magazynowania i transportu
Produkty muszą być przechowywane w odpowiednich temperaturach, a środki transportu powinny być czyste, suche i wolne od zapachów.
6. Dokumentacja i nadzór
GHP wymaga opracowania i prowadzenia dokumentacji, w tym harmonogramów mycia, rejestrów szkoleń czy kart kontrolnych. Dzięki temu możliwe jest udokumentowanie przestrzegania zasad higieny oraz szybkie reagowanie na ewentualne nieprawidłowości.
Dlaczego warto wdrożyć GHP?
Wdrożenie i stosowanie zasad Dobrych Praktyk Higienicznych to nie tylko wymóg prawny wynikający z przepisów UE i prawa krajowego, ale także realna korzyść dla firmy. Przestrzeganie GHP:
- zwiększa bezpieczeństwo zdrowotne produktów,
- minimalizuje ryzyko skażenia mikrobiologicznego,
- poprawia wizerunek przedsiębiorstwa i zaufanie konsumentów,
- ułatwia uzyskanie certyfikatów jakości (HACCP, ISO 22000, IFS, BRC),
- ogranicza straty produkcyjne i reklamacje.
Jakie firmy oferują serwis i wsparcie GHP?
Wsparcie w zakresie GHP (Dobrej Praktyki Higienicznej) oferują przede wszystkim firmy doradcze specjalizujące się w bezpieczeństwie żywności, firmy szkoleniowe oraz biura BHP. Współpraca z nimi pomaga przejść przez kontrole Sanepidu i zapewnić bezpieczeństwo produkcji. Kompleksową obsługę w tym zakresie oferuje EHS Consulting.
Podsumowanie
Dobre Praktyki Higieniczne to fundament każdego systemu bezpieczeństwa żywności. Ich wdrożenie i konsekwentne przestrzeganie pozwala chronić zdrowie konsumentów, utrzymać wysoki poziom jakości produktów i budować wiarygodność przedsiębiorstwa. To inwestycja, która przekłada się bezpośrednio na sukces operacyjny i reputację firmy.
