Pracownik kierujący i prace fizyczne – czy potrzebne są dwa szkolenia BHP i dwa zaświadczenia?
Podział szkoleń BHP według stanowisk
Przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy przewidują różne rodzaje szkoleń okresowych BHP w zależności od charakteru wykonywanej pracy. Oddzielne szkolenia dotyczą pracowników administracyjno-biurowych, oddzielne pracowników robotniczych, a jeszcze inne osób kierujących pracownikami. Do tej ostatniej grupy zalicza się między innymi kierowników, mistrzów, brygadzistów oraz osoby organizujące i nadzorujące pracę innych pracowników.
Pracownik kierujący a obowiązki robotnicze
W wielu zakładach pracy zdarza się, że osoba pełniąca funkcję kierowniczą jednocześnie wykonuje prace fizyczne. Dotyczy to szczególnie branży budowlanej, produkcyjnej czy magazynowej. Taki pracownik nie tylko nadzoruje zespół, ale również obsługuje maszyny, wykonuje montaże lub bierze udział w pracach technicznych. Powstaje więc pytanie, czy jedno szkolenie BHP jest w takim przypadku wystarczające.
Szkolenie dla osób kierujących pracownikami
Osoba kierująca pracownikami powinna obowiązkowo odbyć szkolenie okresowe przeznaczone dla kadry kierowniczej. Szkolenie to obejmuje między innymi przepisy prawa pracy, zasady organizacji bezpiecznej pracy, ocenę ryzyka zawodowego oraz odpowiedzialność za bezpieczeństwo podległych pracowników. Zaświadczenie z takiego szkolenia potwierdza przygotowanie do pełnienia funkcji nadzorczych.
Czy potrzebne jest dodatkowe szkolenie robotnicze?
Jeżeli pracownik kierujący wykonuje również regularnie prace robotnicze i jest narażony na zagrożenia występujące na stanowiskach fizycznych, pracodawca powinien zadbać o odpowiednie przygotowanie także w tym zakresie. W praktyce często stosuje się dodatkowe szkolenie dla stanowisk robotniczych, zwłaszcza gdy prace wiążą się z obsługą urządzeń, pracą na wysokości lub innymi czynnikami niebezpiecznymi.
Czy przepisy wymagają dwóch zaświadczeń?
Przepisy nie zawierają jednoznacznego obowiązku posiadania dwóch oddzielnych zaświadczeń BHP. Najważniejsze jest to, aby zakres szkolenia odpowiadał rzeczywiście wykonywanym obowiązkom i zagrożeniom występującym podczas pracy. W niektórych przypadkach wystarczające może być jedno rozszerzone szkolenie dla osób kierujących pracownikami, obejmujące także tematykę prac robotniczych.
Najbezpieczniejsze rozwiązanie dla pracodawcy
W praktyce wielu specjalistów ds. BHP rekomenduje jednak przeprowadzanie dwóch odrębnych szkoleń oraz wydawanie dwóch zaświadczeń. Takie rozwiązanie pozwala uniknąć wątpliwości podczas kontroli Państwowej Inspekcji Pracy oraz potwierdza, że pracownik został przygotowany zarówno do nadzorowania pracowników, jak i do wykonywania prac fizycznych.
Podsumowanie
Pracownik kierujący wykonujący jednocześnie prace robotnicze powinien posiadać szkolenie odpowiednie do pełnionej funkcji kierowniczej oraz zakresu wykonywanych prac fizycznych. Choć przepisy nie nakazują wprost posiadania dwóch oddzielnych zaświadczeń BHP, w wielu sytuacjach jest to rozwiązanie najbardziej bezpieczne i zgodne z dobrą praktyką w zakresie bezpieczeństwa pracy.
