Kalkulator OWAS
Oblicz kategorię obciążenia i ryzyko
Wybierz pozycję pleców, ramion i nóg, podaj masę ładunku i udział pozycji w zmianie roboczej. W kilku sekundach dostaniesz czterocyfrowy kod OWAS, kategorię obciążenia 1–4 i kategorię ryzyka.
Wybierz pozycję ciała obserwowanego pracownika, podaj masę przenoszonego ładunku i udział tej pozycji w zmianie roboczej. Kalkulator wyznaczy czterocyfrowy kod OWAS, kategorię obciążenia (1–4) oraz kategorię ryzyka. Wszystko liczy się w Twojej przeglądarce – nie zapisujemy ani nie wysyłamy żadnych danych.
Kalkulator wymaga włączonego JavaScriptu – jeśli widzisz ten komunikat, skrypt się nie uruchomił.
Kalkulator nie zastąpi pracy specjalisty
Wynik jest orientacyjny. Trzy powody, dla których nie należy traktować go jak wykonanej oceny obciążenia.
Jedna pozycja to nie stanowisko
Kalkulator ocenia jedną, konkretną pozycję. Pełna metoda OWAS wymaga wielu obserwacji w ciągu zmiany — dopiero ich rozkład pokazuje rzeczywiste obciążenie stanowiska.
Wynik zależy od Twojego szacunku
Kategoria ryzyka liczona jest z udziału pozycji w zmianie roboczej. Wartość wpisana „na oko” daje wynik tak dokładny, jak to oszacowanie — i nie obroni się przed audytorem.
To nie jest gotowy dokument
Wyniku nie wpisuj do dokumentacji jako wykonanej oceny. Do oceny ryzyka zawodowego czy wniosku do ZUS potrzebny jest arkusz obserwacji, a nie pojedynczy odczyt.
Policzone. Teraz zróbmy to na całym stanowisku
Jeżeli potrzebujesz oceny, która obroni się przed audytorem, inspektorem PIP albo w postępowaniu o świadczenie – zobacz, jak wygląda ocena obciążenia układu mięśniowo-szkieletowego metodą OWAS wykonywana przez naszych specjalistów. Przydać się może też ocena ryzyka zawodowego, do której wyniki OWAS wchodzą jako jeden z czynników.
Jak czytać kod OWAS
Kod OWAS jest czterocyfrowy i czyta się go zawsze w tej samej kolejności: plecy – ramiona – nogi – siła zewnętrzna. Kod 2142 oznacza więc plecy zgięte do przodu, obydwa ramiona poniżej stawu ramiennego, pozycję stojącą z nogami zgiętymi w kolanach i ładunek zaklasyfikowany do drugiej kategorii siły. Każdej z 252 możliwych kombinacji przypisana jest jedna kategoria obciążenia – od 1 do 4.
| Segment | Kod | Opis pozycji |
|---|---|---|
| Plecy | 1 | wyprostowane |
| 2 | zgięte do przodu | |
| 3 | skręcone | |
| 4 | zgięte i skręcone jednocześnie | |
| Ramiona | 1 | obydwa poniżej stawu ramiennego |
| 2 | jedno powyżej stawu ramiennego | |
| 3 | obydwa powyżej stawu ramiennego | |
| Nogi | 1 | pozycja siedząca |
| 2 | stojąca z nogami wyprostowanymi | |
| 3 | stojąca z jedną nogą wyprostowaną | |
| 4 | stojąca z nogami zgiętymi w kolanach | |
| 5 | stojąca z jedną nogą zgiętą w kolanie | |
| 6 | klęk na jednym lub obu kolanach | |
| 7 | chodzenie |
| Grupa pracowników | Kod 1 | Kod 2 | Kod 3 |
|---|---|---|---|
| Mężczyźni | poniżej 10 kg | od 10 do 20 kg | powyżej 20 kg |
| Kobiety i młodociani chłopcy | poniżej 5 kg | od 5 do 10 kg | powyżej 10 kg |
| Młodociane dziewczęta | poniżej 2 kg | od 2 do 6 kg | powyżej 6 kg |
Kalkulator korzysta z tabel opublikowanych w materiałach ZUS dotyczących badania i oceny obciążenia pracą fizyczną – tych samych, do których sięga się przy wnioskach o dofinansowanie działań poprawiających warunki pracy. Zwróć uwagę na drugą tabelę: progi masy ładunku nie są jednakowe dla wszystkich. Ten sam worek 8 kg to kod 1 dla mężczyzny i kod 2 dla kobiety, co potrafi przesunąć całą ocenę o jedną kategorię.
Cztery kategorie obciążenia i co z nich wynika
Kategoria obciążenia mówi, jak pilne są zmiany na stanowisku. Nie jest to ocena pracownika ani jego techniki pracy – to ocena tego, do jakiej pozycji zmusza go stanowisko.
Kategoria 1 – obciążenie akceptowalne
Pozycje przyjmowane podczas pracy są naturalne, a obciążenie jest optymalne lub akceptowalne. Nie ma potrzeby dokonywania zmian na stanowisku. Warto jednak sprawdzić inne pozycje występujące na tym samym stanowisku – jedna korzystna pozycja nie oznacza, że całe stanowisko jest bezpieczne.
Kategoria 2 – obciążenie prawie akceptowalne
Pozycje mogą mieć wpływ na układ mięśniowo-szkieletowy. Nie trzeba działać natychmiast, ale należy wziąć pod uwagę konieczność przeprowadzenia zmian w najbliższej przyszłości – zwłaszcza jeśli pracownik utrzymuje tę pozycję przez dużą część zmiany.
Kategoria 3 – obciążenie duże
Pozycje mają negatywny wpływ na układ mięśniowo-szkieletowy, a obciążenie jest duże. Zmiany na stanowisku pracy muszą być przeprowadzone tak szybko, jak to jest możliwe – zwykle przez zmianę wysokości blatu, sposobu podawania materiału albo podziału zadań.
Kategoria 4 – obciążenie bardzo duże
Pozycje mają bardzo negatywny wpływ na układ mięśniowo-szkieletowy. Obciążenie jest bardzo duże, a zmiany na stanowisku pracy muszą być przeprowadzone natychmiast. W praktyce oznacza to wstrzymanie pracy w tej pozycji do czasu przeorganizowania stanowiska.
